Kanserde ezber bozan gelişme; Sağ kalma oranları yüzde 70’in üzerine çıktı

Kanser vakalarında küresel ölçekte hızlı bir artış beklenirken, son yıllarda tıp dünyasında yaşanan teknolojik ve bilimsel ilerlemeler hastalığın seyrini köklü biçimde değiştiriyor. Uzmanlara göre erken teşhis, yapay zekâ destekli görüntüleme ve kişiye özel tedaviler sayesinde kanserde sağ kalma oranları yüzde 70’in üzerine çıktı.

Dünya genelinde her yıl yaklaşık 20 milyon, Türkiye’de ise 250 bin kişiye yeni kanser tanısı konuluyor. 2050 yılına kadar vaka sayısında yüzde 77 artış öngörülmesine rağmen, onkoloji alanında son 15 yılda yaşanan ve “sessiz devrim” olarak tanımlanan gelişmeler, kanserin artık mutlak bir ölüm nedeni olmaktan çıktığını gösteriyor.

Ameliyatsız erken teşhis: Sıvı biyopsi dönemi

Türkiye gazetesinde yer alan habere göre Lokman Hekim İstanbul Hastanesi Tıbbi Onkoloji Uzmanı Dr. Orhan Şencan, Yeni Nesil Dizileme (NGS) teknolojisiyle tümörlerin genetik haritasının çıkarılabildiğini belirtti. Yapay zekâ destekli radyoloji sistemlerinin ise insan gözünün fark edemeyeceği ayrıntıları saniyeler içinde tespit edebildiğine dikkat çekti.

Son dönemin öne çıkan yöntemlerinden biri olan sıvı biyopsi sayesinde, tümörden parça alınmadan kanda dolaşan tümör DNA’sı saptanabiliyor. Bu sayede kanser, henüz görüntüleme yöntemleriyle fark edilemeyecek kadar erken bir aşamadayken teşhis edilebiliyor ve tedavinin etkinliği anlık olarak izlenebiliyor.

Robotik cerrahi ve hedef odaklı radyoterapi

Özellikle prostat ve jinekolojik kanserlerde kullanılan robotik cerrahi, sinir dokusunu koruyarak hastaların daha kısa sürede iyileşmesini sağlıyor. İyileşme sürelerinin haftalardan günlere indiği belirtiliyor.

“Akıllı radyoterapi” olarak adlandırılan yeni nesil yöntemlerle ise tümör dokusu milimetrik hassasiyetle hedefleniyor. Stereotaktik radyoterapi ve proton tedavisi gibi teknikler sayesinde sağlıklı dokular büyük ölçüde korunabiliyor.

Kanser kronik hastalığa dönüşüyor

Dr. Şencan, tedavide gelinen noktayı şu sözlerle özetledi:

“Kanser artık birçok hasta için ölümcül bir son değil. Diyabet ya da hipertansiyon gibi uzun süre kontrol altında tutulabilen, yönetilebilir bir kronik hastalık hâline geliyor.”

Kişiye özel tedavi dönemi

Onkolojide “herkese aynı ilaç” yaklaşımının geride kaldığına dikkat çekiliyor. Tedavi planları artık kanserin türünden çok, tümörün genetik mutasyonlarına göre belirleniyor. Örneğin EGFR veya ALK mutasyonu bulunan akciğer kanserlerinde klasik kemoterapi yerine, bu mutasyonları hedefleyen akıllı ilaçlar tercih ediliyor. Bu yöntem, yan etkileri azaltırken tedavi başarısını artırıyor.

Yeni nesil tedaviler umut veriyor

İmmünoterapi, CAR-T hücre tedavisi ve mRNA aşıları, kanser tedavisinin yeni umutları arasında yer alıyor. İmmünoterapide bağışıklık sistemi kanser hücrelerini tanıyacak şekilde güçlendirilirken, CAR-T tedavisi ileri evre vakalarda bile etkili sonuçlar sunabiliyor. mRNA teknolojisi ise özellikle hastalığın tekrarını önlemeye yönelik çalışmalarda öne çıkıyor.