Türkiye’nin sağlık karnesi açıklandı; Veriler alarm verdi

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), 2025 Türkiye Sağlık Araştırması sonuçlarını yayımladı. Veriler, Türkiye’de obezite, tütün kullanımı ve fiziksel hareketsizlik başlıklarında dikkat çeken bir tablo ortaya koydu.

Araştırmaya göre 15 yaş ve üzeri bireylerde obezite oranı artarken, her gün tütün mamulü kullananların oranı da yükseldi. En yaygın sağlık sorunları arasında ise bel bölgesi rahatsızlıkları, hipertansiyon ve boyun bölgesi problemleri yer aldı.

Obez bireylerin oranı yüzde 21,8 oldu

TÜİK verilerine göre Türkiye’de 15 yaş ve üzeri obez bireylerin oranı, son 3 yılda yüzde 20,2den yüzde 21,8e yükseldi.

Cinsiyete göre bakıldığında, kadınların yüzde 24,8inin obez, yüzde 32,2sinin obez öncesi grupta yer aldığı görüldü. Erkeklerde ise obezite oranı yüzde 18,7, obez öncesi oranı yüzde 43,1 olarak kayıtlara geçti.

Fiziksel hareketsizlik yüksek seviyede

Araştırma, fiziksel aktivite oranlarında da dikkat çeken sonuçlar ortaya koydu. Fiziksel aktivitesi olmayan erkeklerin oranı 2022 yılında yüzde 85,3 iken, 2025te yüzde 83,5 oldu.

Kadınlarda ise bu oran yüzde 92,7den yüzde 89,7ye geriledi. Buna rağmen fiziksel hareketsizlik, toplum sağlığı açısından en önemli başlıklardan biri olmayı sürdürdü.

Haftalık egzersiz oranı düşük kaldı

Dünya Sağlık Örgütü, yetişkinler için haftada en az 150 dakika fiziksel aktivite öneriyor. TÜİK verilerine göre haftada 150-300 dakika arası fiziksel aktivite yapanların oranı erkeklerde yüzde 4,1, kadınlarda ise yüzde 2,7 oldu.

Bu oranlar, düzenli fiziksel aktivitenin toplum genelinde sınırlı kaldığını gösterdi.

Merdiven çıkmakta zorlananların oranı yüzde 6

Araştırmada günlük yaşamı etkileyen sağlık sorunları da incelendi. Merdiven inip çıkmada zorluk yaşayanların oranı toplamda yüzde 6 olarak belirlendi.

Bu oran kadınlarda yüzde 8,3, erkeklerde ise yüzde 3,7 oldu. Öğrenme veya hatırlamada zorluk yaşayanların oranı kadınlarda yüzde 5,4, erkeklerde yüzde 2,8 olarak kaydedildi.

Çocuklarda en yaygın hastalık solunum yolu enfeksiyonu

Çocuklarda son 6 ay içinde görülen hastalıklar incelendiğinde, 0-6 yaş grubunda en yaygın hastalık yüzde 28,5 ile üst solunum yolu enfeksiyonu oldu.

Bu yaş grubunda üst solunum yolu enfeksiyonunu yüzde 24 ile ishal, yüzde 5,2 ile alt solunum yolu enfeksiyonu izledi.

7-14 yaş grubunda da ilk sıra değişmedi

7-14 yaş grubunda da en sık görülen hastalık yüzde 24,6 ile üst solunum yolu enfeksiyonu oldu.

Bu grupta ikinci sırada yüzde 16,4 ile ishal, üçüncü sırada ise yüzde 8,2 ile ağız ve diş sağlığı sorunları yer aldı.

15 yaş üstünde en yaygın sorun bel rahatsızlıkları

Son 12 ay içinde 15 yaş ve üzeri bireylerde görülen hastalıklar incelendiğinde, bel bölgesi problemleri ilk sırada yer aldı.

Bel bölgesi problemleri 2022 yılında yüzde 24,6 iken, 2025te yüzde 24,3 olarak kaydedildi. Bu sorunu yüzde 16,9 ile hipertansiyon, yüzde 16,7 ile boyun bölgesi problemleri takip etti.

Şeker hastalığı ve kan lipidleri de listede

Araştırmaya göre 15 yaş ve üzeri bireylerde şeker hastalığı görülme oranı yüzde 11,9 oldu.

Yüksek kan lipidleri ise yüzde 10,1 ile en çok bildirilen sağlık sorunları arasında yer aldı. Veriler, kronik hastalıkların toplum sağlığı üzerindeki etkisini bir kez daha ortaya koydu.

Her gün tütün kullananların oranı arttı

TÜİK verilerine göre her gün tütün mamulü kullanan 15 yaş ve üzeri bireylerin oranı 2022 yılında yüzde 28,3 iken, 2025te yüzde 30,1e yükseldi.

Erkeklerde her gün tütün kullanma oranı yüzde 42,9, kadınlarda ise yüzde 17,5 olarak belirlendi.

Tütün kullanmayanların oranı azaldı

Tütün mamulü kullanmayan bireylerin oranında ise düşüş yaşandı. Bırakanlar ve hiç kullanmayanların toplam oranı 2022 yılında yüzde 68 iken, 2025te yüzde 66,8e geriledi.

Bu tablo, tütün kullanımındaki artışın sağlık verilerinde öne çıkan başlıklardan biri olduğunu gösterdi.

Alkol kullananların oranı yüzde 12,6 oldu

Son 12 ay içinde alkol kullanan 15 yaş ve üzeri bireylerin oranı 2022 yılında yüzde 12,1 iken, 2025te yüzde 12,6ya yükseldi.

Bu oran erkeklerde yüzde 18,7, kadınlarda ise yüzde 6,6 olarak tespit edildi. Alkol kullanmayanların oranı ise yüzde 87,9dan yüzde 87,4e düştü.

Mamografi oranı yükseldi

Araştırmaya göre 40 yaş ve üzeri kadınlarda son 1 yıl içinde mamografi çektirenlerin oranı 2022de yüzde 10,8 iken, 2025te yüzde 16,7ye çıktı.

Buna karşın 40 yaş ve üzeri kadınların yüzde 42,4ünün hiç mamografi çektirmediği belirlendi.

Kadınların yüzde 59’u hiç smear testi yaptırmadı

15 yaş ve üzeri kadınlarda son 1 yıl içinde smear testi yaptıranların oranı 2022de yüzde 7,2 iken, 2025te yüzde 11,8 oldu.

Ancak aynı yaş grubundaki kadınların yüzde 59unun hiç smear testi yaptırmadığı açıklandı.

Veriler sağlık alışkanlıklarındaki riski gösterdi

TÜİK’in 2025 Türkiye Sağlık Araştırması, toplum sağlığı açısından önemli göstergeleri ortaya koydu. Obezite ve tütün kullanımındaki artış, fiziksel aktivite düzeyinin düşüklüğü ve kronik sağlık sorunlarının yaygınlığı dikkat çekti.