Gübre şoku gıda fiyatlarını kalıcı yükseltebilir

Orta Doğu’da yaşanan savaşın ardından küresel piyasalarda artan maliyet baskısı, gıda fiyatlarının seyrine ilişkin endişeleri artırdı. Uzmanlar, gübre fiyatlarındaki yükselişin kısa vadede kalıcı etkiler yaratabileceği uyarısında bulunuyor.

Savaşın etkisi tarım ve gıdaya yansıdı

ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırılarıyla başlayan süreçte, gübre, enerji ve tarım ürünlerinde fiyatlar hızla yükseldi. Geçici ateşkes kararına rağmen piyasalarda belirsizlik sürerken, fiyatların kısa sürede eski seviyelerine dönmesinin zor olduğu değerlendiriliyor.

Hürmüz Boğazı kritik rol oynuyor

Hürmüz Boğazı’nın küresel enerji ve ticaret açısından taşıdığı stratejik önem, maliyetler üzerinde belirleyici olmaya devam ediyor. Bölgedeki gerilimin sürmesi, özellikle doğal gaz ve buna bağlı gübre üretimini doğrudan etkiliyor.

“Fiyatlarda kalıcı düşüş zor”

Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarım Ekonomisi Bölümü Öğretim Üyesi Yener Ataseven, savaşın sadece askeri değil ekonomik sonuçlar doğurduğunu belirtti. Ataseven, doğal gazın gübre üretiminde temel ham madde olduğunu hatırlatarak, üretimdeki azalışın fiyatları yukarı çektiğini ifade etti.

Türkiye’de gübre fiyatları arttı

Ataseven’in paylaştığı verilere göre Türkiye’de kısa sürede gübre fiyatlarında yaklaşık yüzde 10 artış yaşandı. Üre, DAP ve kompoze gübre fiyatlarındaki yükseliş, çiftçinin maliyetlerini artırırken üretim kararlarını da etkiliyor.

Üretim azalabilir, fiyatlar yükselebilir

Uzmanlara göre gübre kullanımının azalması, tarımsal verimliliğin düşmesine yol açabilir. Bu durumun, başta mısır, ayçiçeği ve patates gibi ürünler olmak üzere hem bitkisel üretimi hem de hayvancılığı etkileyerek gıda fiyatlarını yukarı çekmesi bekleniyor.

Enflasyon baskısı sürebilir

Gıda fiyatlarındaki artışın genel enflasyona da yansıması beklenirken, Brent petroldeki olası düşüşlerin gübre ve gıda fiyatlarına kısa vadede aynı hızla yansımayacağı ifade ediliyor.

Uzmanlar, fiyatlarda ancak sınırlı geri çekilmeler görülebileceğini, kalıcı düşüş için bölgedeki jeopolitik risklerin azalması gerektiğini vurguluyor.