Yargıtay kararıyla binlerce kişiye EYT yolu açılabilir

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun aldığı emsal niteliğindeki karar, geçmişte tarım ürünlerinden prim kesintisi yapılan ancak SGK kayıtlarına aktarılmayan vatandaşlar için EYT yolunu açabilecek yeni bir dönemin kapısını araladı.

Sosyal güvenlik yazarı İsa Karakaş, bugünkü yazısında yüz binlerce kişiyi ilgilendirebilecek kararı tüm yönleriyle değerlendirdi. Kararın merkezinde ise 1994 yılına uzanan bir tarım Bağ-Kur uyuşmazlığı yer aldı.

1994’te yapılan kesinti dava konusu oldu

Dosyaya göre bir çiftçi, 1994 yılında özel bir şirkete 3 bin 500 kilo pamuk sattı. Satış sırasında ürün bedelinden sosyal güvenlik primi kesintisi yapıldı. Çiftçi de bu kesintiyi gösteren makbuzla sigorta başlangıcının 1994 yılına çekilmesini talep etti.

Talebin kabul edilmesi halinde vatandaşın EYT kapsamında yaş şartı olmadan emekli olabileceği, aksi durumda ise 60 yaşını beklemek zorunda kalacağı belirtildi.

Yerel mahkeme çiftçiyi haklı buldu

İlk derece mahkemesi, sosyal güvenlik hakkının anayasal güvence altında olduğuna dikkat çekerek çiftçinin lehine karar verdi. Mahkeme, ürün bedelinden prim kesintisi yapılmasının vatandaşın sigortalı olma iradesini açık şekilde ortaya koyduğunu belirtti.

Kararda, SGK’nın bu kesintiye dayanarak sigorta tescilini yapmakla yükümlü olduğu vurgulandı.

İstinaf mahkemesi kararı bozdu

Ancak Sosyal Güvenlik Kurumu kararı istinafa taşıdı. Bölge Adliye Mahkemesi, kesilen primin SGK hesaplarına aktarılmadığını gerekçe göstererek yerel mahkemenin kararını kaldırdı.

Mahkeme, “tevkifatın kuruma intikal etmemesi halinde geçmişe yönelik hizmet tespiti yapılamayacağı” yönünde hüküm kurdu.

Yargıtay’dan emsal niteliğinde değerlendirme

Dosyanın temyize gitmesi üzerine Yargıtay 10. Hukuk Dairesi devreye girdi. Daire, istinaf kararını “eksik inceleme” nedeniyle bozdu ve kesintinin SGK’ya aktarılmamasının tek başına sigorta tesciline engel sayılamayacağını belirtti.

Dosyanın son durağı olan Yargıtay Hukuk Genel Kurulu ise dikkat çeken değerlendirmelerde bulundu.

Kurul kararında, vatandaşın yapılan kesintinin SGK’ya yatırılıp yatırılmadığını denetleme yükümlülüğü bulunmadığı ifade edildi. Prim kesintisini yapıp SGK’ya yatırmayan şirketlerin ise kuruma karşı müştereken sorumlu olduğu kaydedildi.

 “Makbuz varsa hak da vardır”

Kararda ayrıca, SGK’nın denetim yetkisini kullanmamasının faturasının çiftçiye çıkarılamayacağı vurgulandı. Vatandaşın ürün satışı sırasında prim kesintisini kabul ederek sosyal güvenlik sistemine dahil olma iradesini ortaya koyduğu ifade edildi.